Oprit of terras afwateren: lijngoot of putje?
Lijngoot of putje voor je oprit of terras? Over belastingsklasse A15 tot F900, beton, kunststof of polyesterbeton en het afschot van de bestrating.
· 8 minuten lezen
Een lijngoot vangt het water op over zijn hele lengte, dus de bestrating hoeft maar één kant op af te lopen. Een putje, zoals een kolk of schrobput, vangt het water op één punt op, dus de bestrating moet van meerdere kanten naar dat punt lopen. Hauraton noemt voor opritten klasse B125, en ACO noemt B125 voor particuliere parkeerplaatsen voor personenauto's. Rijden er ook campers, bestelbusjes of auto's met aanhanger, dan noemt Hauraton C250. Een pad of terras dat alleen belopen wordt, valt volgens ACO onder A15. Ter vergelijking: de gemeente Schouwen-Duiveland legt voetpaden met 2% afschot, en Anrin adviseert bij zijn SELF-goten de bestrating 2 tot 5 mm hoger te leggen dan het rooster.
Lijngoot of putje: het verschil
| Lijngoot | Putje (kolk of schrobput) | |
| Vangt water op | over de hele lengte | op één punt |
| Afschot bestrating | één richting, naar de goot | van meerdere kanten naar de put |
| Voorbeelden van de fabrikant | oprit, garage, ingang woning, terras (ACO) | onder de buitenkraan (ACO), tegelpad, straat en trottoir (Pipelife) |
| De klasse geldt voor | goot, rooster en inbouw samen | deksel of kolkkop, volgens NEN-EN 124 |
| Onderhoud | zand en blad uit goot en zandvanger halen (ACO) | kolk schoonmaken; bij Pipelife is het stankscherm uitneembaar |
Welke belastingsklasse heb je nodig?
Lijngoten worden ingedeeld volgens de Europese norm NEN-EN 1433. Het getal achter de letter is volgens Hauraton de proefbelasting in kilonewton (kN). De voorbeelden hieronder komen uit de uitleg van ACO en Hauraton:
| Klasse | Proefbelasting | Voorbeelden |
| A15 | 15 kN | alleen voetgangers en fietsers: tuinpad, rond de woning |
| B125 | 125 kN | opritten, particuliere parkeerplaatsen, personenauto's en SUV's |
| C250 | 250 kN | goten langs de trottoirband, parkeerplaatsen, auto met aanhanger, kleine bestelwagens, campers tot 7,5 ton |
| D400 | 400 kN | wegen en parkeerterreinen met vrachtverkeer |
| E600 | 600 kN | industrieterreinen met zware wiellasten |
| F900 | 900 kN | vliegvelden, havens en containerterminals |
Let op twee dingen:
- Terras: ACO zet gebieden die alleen door voetgangers en fietsers worden gebruikt in A15. Hauraton noemt terrassen bij B125. Hauraton adviseert: kies bij twijfel een hogere klasse.
- Goot en rooster samen: de klasse hangt af van de goot, het rooster en de inbouw. De polyesterbeton goot KE-100 van Anrin gaat afhankelijk van het rooster van A15 tot E600. Bij de SELF-ECO en SELF-MINI van polyesterbeton geeft een verzinkt stalen rooster A15 en een gietijzeren rooster B125, bij de kunststof SELF-PP EVO een gietijzeren rooster C250. ACO zet de klasse op een hoek van het rooster.
Voor putdeksels en kolkkoppen geldt de norm NEN-EN 124. Ook daar is het getal de proefbelasting: GRAF noemt A15 voor voetgangers en fietsers, B125 voor looppaden en parkeerplaatsen en D400 voor wegen. Pipelife levert zijn straat- en trottoirkolken met een gietijzeren bovenstuk en een PVC-onderbak in B125 volgens NEN-EN 124. De kunststof Renoflow RG-kolk is er ook in C250.
Beton, kunststof of polyesterbeton?
| Materiaal | Wat de fabrikant noemt | Klassen (voorbeelden) |
| Kunststof (polypropyleen, PP) | licht, rond 4 kg per goot van 100 mm breed, bestand tegen vorst, strooizout en uv (Hauraton); temperatuurbestendig van -20 tot +95 °C (Anrin) | Anrin SELF-PP A15 tot C250, afhankelijk van het rooster; Hauraton RECYFIX A15 tot F900, afhankelijk van het type |
| Polyesterbeton (polymeerbeton) | kunsthars met minerale vulstof; druksterkte boven 90 N/mm², neemt 0,05% water op, vorstbestendig tot -50 °C (Anrin) | Anrin SELF-ECO en SELF-MINI A15 of B125; Anrin KE-100 A15 tot E600 |
| Beton (vezelbeton) | hoge druksterkte, bestand tegen diesel, benzine en olie, brandt niet (Hauraton) | tot F900, afhankelijk van de uitvoering |
ACO noemt voor zijn polymeerbeton vergelijkbare waarden: een druksterkte boven 90 N/mm², geen waterindringing en volledig vorstbestendig.
Bij MW vind je kunststof goten, zoals de MW Drain-goten van PVC in klasse A15, en polyesterbeton goten van Anrin, zoals de SELF-100 lijngoot met gietijzeren rooster in klasse B125. Het hele aanbod staat bij lijngoten.
Afschot van de bestrating
Volgens ACO moet het verharde oppervlak het water langs de kortste weg naar de goot laten lopen. Een vast percentage voor particuliere bestrating vonden we niet bij de fabrikanten. Ter vergelijking, uit de eisen van de gemeente Schouwen-Duiveland voor de openbare ruimte (versie maart 2025):
- Voet- en fietspaden: 2 cm per meter (2%) dwarshelling.
- Rijwegen: 3 tot 3,5 cm per meter bij een breedte tot 4 meter, 2 tot 2,5 cm per meter bij bredere wegen.
- Bij kolken en kantlagen: de bestrating 10 tot 15 mm hoger dan de kolkinlaat.
Anrin schrijft voor zijn SELF-goten dat de bestrating 2 tot 5 mm hoger hoort te liggen dan het rooster. De goot zelf hoeft niet altijd af te lopen. ACO schrijft dat er geen verval in de goot nodig is als het terrein al in de stroomrichting van de goot afloopt, en bij weinig of geen terreinverval in veel gevallen ook niet. Ingebouwd verval is vooral bedoeld waar geen laagje water mag blijven staan. De uitloop of zandvanger komt op het laagste punt.
Rekenvoorbeeld: terras van 6 bij 4 meter
Reken zo: hoogteverschil = langste afstand die het water aflegt × afschot. Stel je kiest 2%, de dwarshelling die Schouwen-Duiveland voor voetpaden gebruikt.
- Lijngoot langs de lange kant van 6 meter. Het water loopt hoogstens 4 meter. 4 × 20 mm = 80 mm hoogteverschil.
- Eén put midden langs de lange kant. De verste hoek ligt op √(3² + 4²) = 5 meter. 5 × 20 mm = 100 mm hoogteverschil, en de bestrating moet van twee kanten naar de put aflopen.
Met een putje heb je hier dus 2 cm meer hoogte nodig en een lastiger afschot.
Zo leg je een lijngoot in bestrating
Dit is de werkwijze uit de technische bladen van de Anrin SELF-goten:
- Graaf de sleuf, breng een fundering aan en verdicht die.
- Maak een betonbed van 3 delen zand, 1 deel cement en 1 deel water.
- Sluit de afvoerleiding aan.
- Zet de goten en de inloopbak op het betonbed en lijn ze vlak uit. Laat de roosters tijdens het werk in de goot liggen.
- Plaats de kopschotten en vul het betonbed langs de goten aan.
- Leg de bestrating 2 tot 5 mm hoger dan het rooster.
Waar mag het water heen?
Sinds de Omgevingswet staat in het omgevingsplan een landelijke overgangsregel (bruidsschat, artikel 22.144, versie 29 juni 2026). Afvloeiend hemelwater mag op of in de bodem of in een schoonwaterriool. Een vuilwaterriool mag alleen als dat redelijkerwijs niet anders kan, maar die beperking geldt niet voor hemelwater van wonen. Gemeenten en waterschappen kunnen eigen regels stellen, dus vraag bij je gemeente na wat geldt. Kan de put niet op het riool, dan noemt ACO een infiltratieput als oplossing. Putten, kolkkoppen en onderbakken vind je bij straat- en trottoirkolken.
Veelgestelde vragen
Welke belastingsklasse heeft een lijngoot voor een oprit nodig? Hauraton noemt B125 voor opritten, ACO noemt B125 voor particuliere parkeerplaatsen voor personenauto's. Rijden er ook campers, bestelbusjes of auto's met aanhanger, dan noemt Hauraton C250. Kies bij twijfel de hogere klasse.
Moet een lijngoot zelf afschot hebben? Niet altijd. Volgens ACO is verval in de goot niet nodig als het terrein al in de stroomrichting van de goot afloopt, en vaak ook niet bij weinig of geen terreinverval. Wil je dat er geen water in de goot blijft staan, dan kies je een goot met ingebouwd verval.
Hoe hoog leg je een lijngoot ten opzichte van de bestrating? Anrin adviseert bij zijn SELF-goten de bestrating 2 tot 5 mm hoger te leggen dan het rooster.
Mag het water van mijn oprit op het riool? In de bodem of op een schoonwaterriool mag het volgens de landelijke overgangsregel. Het vuilwaterriool mag volgens die regel alleen als het niet anders kan, maar die beperking geldt niet voor hemelwater van wonen. Je gemeente kan eigen regels hebben, zoals een plicht om af te koppelen (IPLO). Vraag het na bij je gemeente.
Bronnen
- ACO, Belastingsklassen lijnafwatering
- ACO, Verval
- ACO, Wat is polymeerbeton?
- ACO, Roosters en bevestiging
- ACO, Reinigen lijnafwatering
- ACO, Roostergoten
- ACO, Afvoerputten
- Hauraton, Belastingsklasse volgens EN 1433
- Hauraton, FASERFIX vezelbeton en RECYFIX kunststof
- Anrin, technisch blad KE-100 (polymeerbeton)
- Anrin, technisch blad SELF-ECO (polymeerbeton)
- Anrin, technisch blad SELF-MINI (polymeerbeton)
- Anrin, technisch blad SELF-PP (kunststof)
- GRAF, Load classes EN 124
- Pipelife, Vrij verval catalogus (2022)
- Gemeente Schouwen-Duiveland, Standaard ontwerp- en materiaaleisen buitenruimte (versie 1.4, 2025)
- IPLO, Bruidsschat omgevingsplan, artikel 22.144 (versie 29-06-2026)
- IPLO, Hemelwatertaak gemeente
Lees ook
Reacties
Nog geen reacties. Zeg gerust iets.