Dompelpomp kiezen: schoon water, vuil water of drainage

Een dompelpomp kies je in drie stappen. Eerst het water: schoon water, drainagewater of vuil water met fecaliën. Dat bepaalt de vrije doorlaat, van 10 mm voor drainagepompen tot 50 mm voor rioolwater (DAB). Daarna de totale opvoerhoogte: het hoogteverschil plus de leidingverliezen. Tot slot lees je in de pompcurve hoeveel water de pomp bij die hoogte verpompt. Let op: kies niet op de maximale opvoerhoogte. Bij KIN en DAB verpompt de pomp op die hoogte niets meer; Ebara geeft voor de DW VOX de hoogte bij 6 m³/h. Met een vlotter schakelt de pomp zelf aan en uit.

Schoonwater, drainage of vuilwater?

De vrije doorlaat is de maat van de grootste vaste deeltjes die de pomp aankan. DAB noemt 10 mm voor drainagepompen, 25 mm voor pompen voor effluent en 50 mm voor rioolwater, dus water met fecaliën. Zo verdelen de pompen bij MW zich:

Ebara schrijft dat vortexwaaiers zwart water met vaste of vezelige delen kunnen verpompen; de 50 mm van Ebara geldt voor bolvormige delen. Voor afvalwater uit een toilet noemt DAB 50 mm doorlaat. Ebara noemt daarnaast pompen met snijwerk of een vermaler voor zwart water; de Ebara DRS met vermaler heeft 6 tot 7 mm doorlaat. De DAB FEKA VS is volgens DAB bedoeld voor afvalwater en voor regenwater.

Opvoerhoogte en capaciteit

De opvoerhoogte staat in meter waterkolom: 10 meter is ongeveer 1 bar (DAB). De capaciteit staat in m³/h of l/min. Reken zo: 12 m³/h is 12.000 / 60 = 200 liter per minuut.

De totale opvoerhoogte bestaat uit twee delen:

• Hoogteverschil. De verticale afstand van het punt waar de pomp het water aanzuigt tot het hoogste punt van de persleiding (DAB noemt dit de geodetische hoogte).
• Leidingverliezen. Wrijving in de buis en in bochten, kleppen en hulpstukken; een te nauwe buis geeft meer verlies (DAB). Je berekent het met de tabellen van de buisfabrikant of een rekentool, zoals die van Pipelife.

Waar de pompcurve en de curve van je leiding elkaar snijden, ligt het werkpunt: daar draait de pomp (DAB).

De pompcurve lezen: rekenvoorbeeld

Fabrikanten geven bij elk debiet de opvoerhoogte. Hieronder drie vuilwaterpompen uit de tabellen van Ebara en DAB:

Ebara meet zijn curves met schoon water van 20 °C. Zo lees je de tabel:

1. Stel: je moet 10 m³/h afvoeren en het water moet 4 m omhoog, van het punt waar de pomp aanzuigt tot het hoogste punt van de persleiding.
2. Stel: bij 10 m³/h kom je met de tabel van de buisfabrikant op 1 m leidingverlies. De totale opvoerhoogte is dan 5 m.
3. Zoek 5 m op. De DW VOX 75 geeft bij 5,0 m precies 12 m³/h.
4. De FEKA VS 550 geeft 5,6 m bij 9 m³/h en 4,1 m bij 12 m³/h; bij 5 m is dat ongeveer 10 m³/h.
5. De DW VOX 150 geeft 6,1 m bij 24 m³/h en 4,1 m bij 30 m³/h; bij 5 m is dat op de curve ongeveer 27 m³/h.
6. Kies een pomp die bij 5 m minstens 10 m³/h levert. Dat doen ze alle drie, de FEKA VS 550 net.

Let op: het leidingverlies groeit ongeveer met het kwadraat van het debiet (KSB). Levert een pomp meer dan nodig, dan krijgt hij meer verlies en levert hij minder dan je bij 5 m afleest. Reken zo: bij 27 m³/h is het verlies (27 / 10)² = 7,3 keer zo groot, dus 7,3 m. Het werkpunt van de DW VOX 150 ligt waar 4 m plus het verlies gelijk is aan zijn curve (DAB): tussen 18 en 19 m³/h, bij ongeveer 7,5 m. Reken het verlies dus na bij het debiet dat de pomp echt levert.

Bij 0 m³/h geeft de DW VOX 75 7,3 m: bij die hoogte verpompt hij niets meer. Laat een pomp ook niet draaien bij een heel klein debiet: Ebara waarschuwt voor oververhitting onder 10% van het debiet bij het beste rendement.

De vlotter: automatisch of met de hand

Een vlotter zet de pomp aan als het water stijgt en uit als het gezakt is. Aan de typenaam zie je of hij erop zit:

• Ebara: de MA-uitvoering heeft een vlotter, de M-uitvoering niet. De DW VOX 75 MA slaat aan bij 460 mm en af bij 250 mm.
• DAB: voor de FEKA VS 550 met vlotter geeft DAB 425 mm aan en 360 mm uit.
• KIN: de HKH 1A heeft een drijvende vlotter, de HKH 1V/A een vaste buisvlotter voor een kleine ruimte, de HKH 1 geen vlotter.

Reken zo: tussen 460 en 250 mm ligt 210 mm water. In een put van Ø 800 mm is dat π/4 x 0,8 x 0,8 x 0,21 = 0,106 m³, ongeveer 106 liter per pompbeurt. Een drijvende vlotter vraagt meer ruimte in de put dan een vaste buisvlotter (KIN).

Waar je verder op let

• Temperatuur. Ebara DW VOX tot 40 °C. DAB FEKA VS tot 35 °C bij huishoudelijk gebruik en tot 50 °C bij ander gebruik. KIN HKH tot 50 °C.
• Dompeldiepte. Ebara en DAB maximaal 7 m, KIN HKH maximaal 5 m.
• Terugslagklep. Die hoort aan de perszijde van de pomp, zodat het water niet terugloopt (DAB).
• Drooglopen. Een pomp mag niet droogdraaien; hij kan dan oververhit raken (DAB).
• Continu draaien. De KIN HKH heeft een uitlaat bovenop, zodat het water de motor koelt; KIN noemt hem geschikt voor continu gebruik.

Je vindt alle pompen bij dompelpompen, zoals de Ebara DW VOX 75 MA, de DAB FEKA VS 550 M-A en de KIN HKH met vlotter. Komt de pomp in een put, kijk dan ook bij kunststof pompputten.

Veelgestelde vragen

Wat betekent de A of MA in de typenaam? Bij Ebara staat A voor de automatische uitvoering met vlotter en M voor eenfase (230 V). Kijk bij andere merken in de documentatie van de fabrikant.

Wat is de maximale opvoerhoogte? Dat verschilt per fabrikant. KIN noemt 9 m voor de HKH en DAB 17 m voor de FEKA VS-reeks: de hoogte waarbij de pomp niets meer verpompt. Ebara noemt tot 15,7 m voor de DW VOX-reeks: de hoogte bij 6 m³/h. Kijk daarom in de pompcurve wat de pomp levert bij jouw totale opvoerhoogte.

Kan een schoonwaterpomp vuil water aan? Licht vervuild water wel, zolang de deeltjes kleiner zijn dan de vrije doorlaat: 10 mm bij de KIN HKH. Voor water met fecaliën noemt DAB 50 mm.

Hoe diep mag een dompelpomp onder water? Bij de Ebara DW VOX en DAB FEKA VS maximaal 7 m, bij de KIN HKH maximaal 5 m.

Bronnen

• DAB Pumps, Glossary
• DAB Pumps, FEKA VS productpagina
• DAB Pumps, FEKA VS technisch blad (03/2026)
• Ebara, DW - DW VOX productpagina
• Ebara, DW - DW VOX Data Book 50 Hz
• Ebara, catalogus dompelpompen
• KIN Pumps, HKH 1A
• KIN Pumps, datasheet HKH 1A
• KIN Pumps, Primo
• Pipelife, rekentool Colebrook-White voor drukleidingen
• KSB, Centrifugal Pump Lexicon: System characteristic curve