Naar de inhoud
MW Leidingsystemen MW Leidingsystemen MW Leidingsystemen
Nu gesloten, morgen open vanaf 07:00 038 205 40 12
Incl. btw Excl. btw

Afschot riolering: hoeveel per meter, binnen en buiten?

Hoeveel afschot heeft een rioolbuis nodig? Binnen 5 tot 20 mm per meter, buiten bepaalt de gemeente de hoogte bij de erfgrens. Met voorbeelden en tabel.

· 7 minuten lezen

Afschot riolering: hoeveel per meter, binnen en buiten?

Een liggende afvoerleiding in huis leg je met een afschot van 5 tot 20 mm per meter, dus tussen 1:200 en 1:50. Zo vat Wavin de Nederlandse eisen samen. Voor bedrijfskeukens met vethoudend afvalwater noemt Wavin 20 mm per meter gewenst, om afzetting te voorkomen. Voor de leiding buiten op je eigen terrein noemt de regel in het omgevingsplan (de bruidsschat) geen vast getal: de leiding moet een vloeiend beloop hebben en de gemeente mag bepalen hoe hoog de aansluiting bij de erfgrens ligt. Vraag bij je eigen gemeente na wat daar geldt. Het hoogteverschil reken je uit met lengte maal afschot.

Hoeveel afschot heeft een afvoer binnen nodig?

De technische eisen voor riolering van gebouwen staan in Nederland in de norm NEN 3215, met daarnaast de ontwerprichtlijn NTR 3216. Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl, artikel 4.205, zoals het in oktober 2026 geldt) verwijst daarnaar: bij nieuwbouw moeten de capaciteit, de lucht- en waterdichtheid en de uitmonding en capaciteit van de ontspanningsleiding voldoen aan NEN 3215. Voor nieuwbouw wijst de Omgevingsregeling de versie uit 2018 aan. Wavin vat de eisen in zijn handboek voor binnenriolering zo samen:

  • Liggende leidingen: een afschot van 5 tot 20 mm per meter. De afvoer moet zelfreinigend zijn.
  • Capaciteit: volgens NTR 3216 voert een liggende leiding van 90 mm bij 10 mm per meter afschot 2,8 liter per seconde af.

Voor bedrijfskeukens met vethoudend afvalwater noemt Wavin 20 mm per meter gewenst.

Pipelife verwijst in de installatierichtlijnen van zijn Master3Plus-systeem voor het minimale afschot naar de normen van het land waar je bouwt. In Nederland zijn dat NEN 3215 en NTR 3216.

Buizen en hulpstukken voor binnen vind je bij binnenriolering, bijvoorbeeld de PVC-buizen SN4 voor binnen.

Hoeveel afschot heeft riolering buiten nodig?

Voor de leiding op je eigen terrein geldt sinds de Omgevingswet een regel die in het omgevingsplan van de gemeente staat: de bruidsschat, artikel 22.12 (geconsolideerde versie van 29 juni 2026). Daarin staat geen getal voor het afschot, wel waar de leiding aan moet voldoen. Een terreinleiding voor huishoudelijk afvalwater:

  • heeft geen vernauwing in de stroomrichting;
  • heeft een vloeiend beloop;
  • is waterdicht;
  • heeft een voldoende inwendige middellijn;
  • bevat geen beer- of rottingput.

De gemeente mag daarnaast bepalen op welke plaats, op welke hoogte en met welke middellijn de aansluitleiding bij de gevel of de erfgrens komt. Daarmee ligt ook vast hoeveel hoogte je over hebt om afschot te maken. Drie voorbeelden:

  • Maastricht (aansluitverordening 2022): de binnenonderkant van de aansluitleiding ligt bij de perceelgrens boven het openbaar riool, met 200 mm extra plus een afschot van 1:100.
  • Moerdijk (Aansluitverordening Riolering, sinds 6 februari 2025): de binnenonderkant van de vuilwaterleiding bij het aansluitpunt aan de erfgrens mag niet lager liggen dan de bovenkant van het openbaar riool plus 300 mm, plus de hoogte voor een afschot van minstens 1:500 van de aansluitleiding (het stuk in gemeentegrond).
  • Wavin België (rekenhandleiding uit 2011): voor ingegraven riolering wordt meestal 0,5 tot 1,0 cm per meter aangehouden. Voor de liggende hoofdtakken binnen raadt Wavin in België minstens 1,5 tot 2 cm per meter aan. Dat is Belgisch advies; in Nederland noemt Wavin voor binnen 5 tot 20 mm per meter.

Let buiten ook op de diepte. Pipelife raadt minstens 70 cm grond boven de buis aan, vanwege verkeer en vorst. Elke meter afschot maakt de leiding verderop dieper. Vraag bij je eigen gemeente na welke hoogte, diameter en kleur zij bij de erfgrens willen, want dat verschilt per gemeente. Over de sterkte van buizen voor buiten lees je meer in SN4 of SN8: welke PVC-rioolbuis kies je? Het aanbod staat bij buitenriolering, met onder meer PVC-buizen SN8 en inspectieputten.

Te veel of te weinig afschot

Meer afschot is niet altijd beter. Wavin België legt uit waarom:

  • Te veel afschot: het water versnelt te veel en neemt de vaste delen niet goed mee. Die blijven liggen en kunnen op termijn een verstopping geven.
  • Te weinig afschot: de stroomsnelheid wordt te laag. Om blijvende afzetting te voorkomen wordt volgens Wavin vaak een minimum van 0,6 meter per seconde aangehouden; bij kunststofbuizen kan dat 0,5 meter per seconde zijn.
  • Bovengrens: veelal wordt 3 meter per seconde als hoogste snelheid aangehouden, vanwege slijtage op lange termijn. Voor kunststof zijn volgens Wavin ook hogere snelheden toelaatbaar.

In de werkinstructie voor de flexibele huisaansluiting Wavinflex schrijft Wavin Nederland dat je de aansluiting onder afschot legt, aanvult en verdicht volgens NPR 3218. Komt de leiding door zakking op tegenschot te liggen, zodat het water de verkeerde kant op loopt, dan moet hij worden opgegraven en opnieuw op afschot gelegd.

Afschot bepaalt ook hoeveel water een buis kan afvoeren. Wavin België geeft deze waarden voor een volledig gevulde PVC-buis uit de reeks SN2:

BuisBij 0,5 cm per meterBij 1,0 cm per meter
110 mm5,0 liter per seconde7,2 liter per seconde
125 mm7,2 liter per seconde10 liter per seconde
160 mm14 liter per seconde20 liter per seconde
200 mm25 liter per seconde35 liter per seconde

Voor de afvoer van sanitair rekent Wavin met een buis die hoogstens half vol loopt, zodat er lucht kan meestromen. De wanddikte verschilt per reeks en de diameter wordt aan de buitenkant gemeten. Volgens Wavin moet je daar bij de capaciteit van bijvoorbeeld een SN4- of SN8-buis rekening mee houden.

Rekenvoorbeeld: hoogteverschil over de lengte

Reken zo: hoogteverschil in mm = lengte in meters × afschot in mm per meter. Een afschot van 1:100 betekent 1 cm zakken op 1 meter, dat is 10 mm per meter of 1%.

AfschotPer meterOver 5 mOver 10 mOver 15 m
1:200 (0,5%)5 mm25 mm50 mm75 mm
1:100 (1%)10 mm50 mm100 mm150 mm
1:50 (2%)20 mm100 mm200 mm300 mm

Drie voorbeelden:

  1. Afvoer binnen. De leiding loopt 8 meter naar de standleiding. Bij 5 mm per meter zakt hij 8 × 5 = 40 mm, bij 20 mm per meter 8 × 20 = 160 mm.
  2. Leiding buiten. Van de gevel naar de erfgrens is het 12 meter, met 1:100. 12 × 10 = 120 mm. Begint de buis bij de gevel onder 70 cm grond, dan ligt hij bij een vlak terrein bij de erfgrens onder 82 cm grond. Kijk of dat past bij de hoogte die de gemeente voor de aansluiting opgeeft.
  3. Bestaande leiding controleren. Je meet over 4 meter een hoogteverschil van 30 mm. 30 / 4 = 7,5 mm per meter. Dat valt binnen 5 tot 20 mm per meter.

Veelgestelde vragen

Hoeveel afschot moet een afvoer in huis hebben? Liggende afvoerleidingen binnen krijgen volgens Wavin 5 tot 20 mm afschot per meter, dus tussen 1:200 en 1:50. Voor bedrijfskeukens met vethoudend afvalwater noemt Wavin 20 mm per meter gewenst.

Is 1 cm per meter afschot goed? Binnen valt 10 mm per meter ruim binnen de bandbreedte van 5 tot 20 mm. Buiten noemt de bruidsschat in het omgevingsplan geen getal; de gemeente kan wel de hoogte bij de erfgrens vastleggen. Vraag bij je eigen gemeente na wat daar geldt.

Kan een rioolbuis te veel afschot hebben? Ja. Volgens Wavin België versnelt het water bij te veel afschot zo sterk dat vaste delen achterblijven. Op termijn kan dat een verstopping geven.

Hoeveel zakt een buis van 10 meter bij 1:200? Reken 10 × 5 mm = 50 mm. Het eind ligt dus 5 cm lager dan het begin.

Bronnen

Deel dit artikel WhatsApp LinkedIn E-mail

Lees ook

Reacties

Nog geen reacties. Zeg gerust iets.